قلب تپنده هر کولتیواتور کشاورزی، روغن آن است. شاید با خودتان بگویید روغن که روغن است! اما باور کنید حرکت مداوم قطعات مکانیکی روی هم، چنان اصطکاک و گرمایی تولید میکند که اگر آن لایه حیاتی روغن نباشد، قطعات داخل موتور ذوب شده و به هم میچسبند. غفلت از روش صحیح تعویض روغن کولتیواتور، خاصیت روانکاری را از بین میبرد و نتیجهای جز هزینههای سنگین تعمیر موتور و گیربکس ندارد.
بسیاری از همکاران کشاورز ما فقط به خاطر اینکه زمان دقیق سرویس را نمیدانند، ناخواسته باعث پیری زودرس دستگاه نازنینشان میشوند. اما نگران نباشید؛ در این مقاله قرار است به زبان ساده، سرویس دستگاه را یاد بگیرید تا سالهای سال برایتان مثل ساعت کار کند.
اهمیت سرویس و نگهداری تیلر برای جلوگیری از خرابی
سرویس و نگهداری تیلر فقط باز کردن پیچ کارتر و عوض کردن روغن سیاه نیست! این کار شامل بازدیدهای فنی، آچارکشی ادوات، چک کردن فیلتر هوا و حتی شمع موتور میشود. قبل از اینکه هندل را بکشید و دستگاه را روشن کنید، قانون اول مکانیکی را فراموش نکنید :
اول چک کردن گیج سیخ روغن موتور و واسکازین گیربکس، علاوه بر این، قطعاتی مثل شمع موتور که اگر دوده بزند مکافات دارد، توری هواکش و حتی تنظیم بودن سیمهای کلاچ و دنده عقب هم باید بررسی شوند.
اگر در تیلر روغن نریزیم چه میشود؟ (علائم جام کردن)
بگذارید رک بگویم؛ اگر روغن نباشد، فاتحه موتور خوانده است. نبودن لایه روغن بین قطعات یعنی اصطکاک وحشتناک و بالا رفتن دما، این حرارت آنقدر بالا میرود که قطعات فلزی ذوب شده و به هم جوش میخورند. مکانیکها به این حالت میگویند گیرپاژ کردن یا همان جام کردن است. رایجترین نوعش هم چسبیدن پیستون داخل سیلندر است که یعنی توقف کامل و پرهزینه موتور می باشد.
روغن در کولتیواتور شما ۴ وظیفه حیاتی دارد:
- جلوگیری از تب: کاهش اصطکاک و جلوگیری از داغ شدن قطعات است.
- ضد زنگ: جلوگیری از زنگزدگی قطعات داخلی می شود.
- شویندگی: شستن دوده و کربنهای داخل موتور می باشد.
- درزبندی: مانع نشت گازهای احتراقی میشود.
راهنمای انتخاب روغن مناسب کولتیواتور (بنزینی و دیزلی)
در بازار روغنهای مختلفی وجود دارد، اما برای تیلر کولتیواتورهای باغی چه بنزینی و چه دیزلی ما با سه نوع سیال سر و کار داریم:
- روغن موتور
- روغن داخل کاسه هواکش
- روغن جعبه دنده (واسکازین گیربکس)
روغن مناسب برای کولتیواتور چیست؟
برای موتورهای چهارزمانه کولتیواتور ، کیفیت حرف اول را میزند.
- روغن پیشنهادی: استفاده از روغن 10W40 یا روغنهایی با استاندارد API بالا (CE).
- موتور بنزینی: حتماً از روغنی با استاندارد (SF) و بالاتر استفاده کنید.
- حجم روغن موتور: معمولاً حدود ۱.۷ لیتر بسته به توصیه سازنده است.
کاربرد روغن واسکازین ۸۰w90 (برای گیربکس)
گیربکس کولتیواتور شوخیبردار نیست، پر از چرخدنده و شافت است که مدام درگیرند. بهترین گزینه برای این قسمت، واسکازین 80W90 است. چرا این نمره؟ چون در برابر دمای بالا مقاوم است و مهمتر از آن کف نمیکند. اگر واسکازین کف کند، انتقال قدرت ضعیف شده و گیربکس به صدا میافتد.
آموزش تصویری تعویض روغن موتور کولتیواتور (گامبهگام)
برای اینکه روغن کهنه و رسوبات تهنشینشده بهطور کامل تخلیه شوند، یک فوت کوزهگری وجود دارد: این کار را باید زمانی انجام دهید که موتور هنوز گرم است. در ادامه، مراحل دقیق را قدمبهقدم با هم پیش میرویم تا بدون نیاز به تعمیرکار، خودتان مثل آب خوردن روغن را عوض کنید.
مرحله اول: گرم کردن موتور و باز کردن پیچ تخلیه
هیچوقت وقتی موتور سرد است روغن را عوض نکنید چون تمام رسوبات تهنشین شده و خارج نمیشوند.
- کمی با دستگاه کار کنید تا موتور گرم شود.
- دستگاه را در سطحی صاف پارک کنید.
- یک ظرف مناسب زیر پیچ تخلیه زیر میللنگ بگذارید.
- پیچ تخلیه معمولاً یک پیچ یا شمع پلاستیکی در پایین موتور را باز کنید.
نکته استادکار: میتوانید دستگاه را کمی به سمت پیچ کج کنید تا قطره آخر روغن کهنه هم خالی شود.
مرحله دوم: بررسی و طریقه چک کردن گیج روغن کولتیواتور
همیشه قبل از روشن کردن دستگاه، گیج سیخ روغن را بکشید.
- گیج را بیرون بکشید و با یک پارچه تمیز خشک کنید.
- دوباره آن را تا انتها داخل ببرید و بیرون بکشید.
- به خطهای MIN (حداقل) و MAX (حداکثر) نگاه کنید. روغن باید دقیقاً وسط این دو خط باشد. اگر زیر MIN بود، یعنی خطر بیخ گوش دستگاه است!
مرحله سوم: اضافه کردن روغن جدید
حالا وقت ریختن خون تازه در رگهای موتور است.
حجم روغن موتور تیلر دیزلی و بنزینی، طبق تجربه و دفترچهها، حدود ۱.۷ لیتر روغن نیاز دارید. البته در برخی روشها توصیه شده محفظه میللنگ با حدود ۲ لیتر پر شود. پس کمکم بریزید و با گیج چک کنید تا لبریز نشود.
خرید کولتیواتور (تیلر) بنزینی، دیزلی
خرید کولتیواتورزمان تعویض روغن واسکازین گیربکس کولتیواتور و نحوه انجام آن
- گرم کردن: نیم ساعت با دستگاه کار کنید تا واسکازین رقیق شود.
- تخلیه: پیچ زیر گیربکس را باز کنید تا واسکازین کهنه خالی شود.
- شستشو با گازوئیل (فوت کوزهگری): فقط برای بار اول سرویس ۵ ساعت اولیه، بعد از تخلیه، گیربکس را با گازوئیل بشویید تا برادههای فلزی آببندی خارج شوند.
- پر کردن: حدود ۲ تا ۲.۵ لیتر واسکازین 80W90 مرغوب بریزید.
زمان تعویض واسکازین
- تعویض اول (بسیار مهم): بعد از ۵ ساعت کارکرد اولیه، همراه با شستشوی گازوئیل باشد.
- تعویضهای بعدی: هر ۱۰۰۰ ساعت کاری باشد.
- هشدار: اگر رنگ واسکازین سیاه شده یا براده فلزی در آن دیدید، معطل نکنید و فوراً عوضش کنید.
نحوه تعویض روغن هواکش کولتیواتور روغنی
تیلر شما در گرد و خاک کار میکند، پس هواکش روغنی سپر بلای موتور است.
- کاسه هواکش را باز کنید و روغن کثیف را دور بریزید.
- کاسه را تمیز کنید.
- به اندازه ۱۰۰ سیسی نصف لیوان روغن موتور تمیز همان 10W40 داخل کاسه بریزید.
- زمان تعویض: هر ۱۰ ساعت کار اگر هوا خیلی خاکی است، زودتر است.
نکات سیستم سوخت و هواگیری
اگر موتور بد کار میکند یا ریپ میزند، ممکن است مشکل از سوخت باشد:
- درپوش باک: روی درب باک یک سوراخ ریز برای هواکش وجود دارد. اگر این سوراخ بگیرد، بنزین یا گازوئیل به موتور نمیرسد. درب را کمی شل کنید، اگر موتور درست شد، درب باک خراب است.
- کاربراتور: ماندن سوخت کهنه باعث گرفتگی ژیگلورها میشود. اگر مدت طولانی از دستگاه استفاده نمیکنید، باک و کاربراتور را تخلیه کنید.
نحوه آببندی کولتیواتور نو و زمان اولین تعویض روغن
دستگاه نو مثل نوزاد است؛ نباید همان اول کار فشار سنگین به آن بیاورید.
- روغن موتور: اولین بار بعد از ۲ تا ۵ ساعت کارکرد ترجیحاً درجا یا کار سبک روغن را عوض کنید.
- واسکازین: همانطور که گفتیم، سر ۵ ساعت اول باید عوض شود.
- تعویض دوم روغن موتور: بعد از ۲۰ ساعت کارکرد یا ماه اول. رعایت این دوره آببندی عمر دستگاهتان را تضمین میکند.
جدول زمانبندی سرویس نگهداری کولتیواتور کشاورزی
برای اینکه خیالتان راحت باشد، این جدول را جایی یادداشت کنید یا از رویش عکس بگیرید:
| قطعه / سیال | سرویس اولیه (آببندی) | سرویسهای بعدی (روتین) | نکته مهم |
|---|---|---|---|
|
روغن موتور (10W40) |
تعویض بعد از ۲ تا ۵ ساعت |
هر ۵۰ تا ۱۰۰ ساعت کارکرد |
قبل از هر استارت، گیج چک شود |
|
واسکازین گیربکس (80W90) |
تعویض بعد از ۵ ساعت +شستشو با گازوئیل |
هر ۱۰۰۰ ساعت کارکرد |
در صورت سیاه شدن زودتر عوض شود. |
|
روغن هواکش |
|
هر ۱۰ ساعت کارکرد |
توری هواکش هم تمیز شود. |
|
شمع موتور |
بازدید ظاهری |
بازدید دورهای |
در صورت ترک چینی یا سوختن الکترود تعویض شود. |
کلام آخر
کشاورز عزیز، کولتیواتور سرمایه کار شماست. دیدید که روش صحیح تعویض روغن کولتیواتور کار پیچیدهای نیست، اما همین کارهای ساده مثل چک کردن گیج روغن قبل از کار و استفاده از روغن 10W40 و واسکازین 80W90، جلوی خرجهای میلیونی و خوابیدن دستگاه در اوج فصل کار را میگیرد.
اگر هنوز در مورد نوع روغن یا نحوه سرویس دستگاهتان سوالی دارید، یا به دنبال قطعات یدکی و ادوات اصلی هستید، تیم فنی ایران ادوات آماده است تا مثل یک دوست دلسوز راهنماییتان کند. همین حالا سوالتان را بپرسید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
برای اکثر موتورهای کولتیواتور چه دیزلی و چه بنزینی، حجم روغن حدود ۱.۷ تا ۲ لیتر است. بهترین معیار، چک کردن با گیج روغن بین خط Min و Max است.
برای دستگاه نو، حتماً بعد از ۵ ساعت اول باید عوض شود. بعد از آن، هر ۱۰۰۰ ساعت یکبار کافی است، مگر اینکه روغن سیاه شده باشد.
این مشکل میتواند از گرفتگی سوراخ درب باک هواکش باک باشد. همچنین کثیف بودن فیلتر هوا یا گرفتگی کاربراتور هم دلایل شایع دیگر هستند.
